Nowi członkowie

• 
  almania
• 
  rgasiore
• 
  takitam
• 
  djevulen
• 
  ignis

Ostatnie biuletyny

Nagroda Koscielskich dla Dukaja!

Najwazniejsza obok Nike nagrode literacka w Polsce otrzymal Jacek Dukaj za powiesc Lod.

Werdykt zapadł na posiedzeniu jury, które odbyło się w sobotę 27 września w Szwajcarii. Tegorocznym zwycieżcą został Jacek Dukaj za wydaną w 2007 roku powieść Lód (Wydawnictwo Literackie). Wyboru dokonała kapituła w składzie: Ewa Bieńkowska, Włodzimierz Bolecki, Zygmunt Marzys, Maciej Morawski, François Rosset (przewodniczacy), Jacek Sygnarski, Jerzy Jarzębski, Tomasz Różycki, Ewa Zając, Jan Zielinski.
Powieść Jacka Dukaja Lód jest próbą stworzenia alternatywnej historii świata w XX wieku. Autor tworzy nie tylko inną wersję dziejów politycznych, ale też wieloaspektowy projekt zawierający niezwykle oryginalne pomysły z dziedziny logiki, ekonomii, historii religii, a także fizyki i filozofii. Wszystkie te dziedziny zostają powiązane siecią współzależności i wplecione w pełną niezwykłych zdarzeń akcję wykorzystująca apokryficzne wersje historii Polski i Rosji. Książka olśniewająca wielkim bogactwem stylów i
nawiązań literackich oraz imponującą skalą problematyki należy do najbardziej oryginalnych utworów ostatnich lat, napisano w uzasadnieniu werdyktu. Laureat odbierze nagrodę Wręczenie Nagrody 11 października w Miłosławiu - rodzinnym majątku Kościelskich, podczas festiwalu literackiego Wielkie Nocne Czytanie.

Kolejna informacja związana z nagrodą dotyczy zmian personalnych, jakie zaszły w samej Fundacji Kościelskich. Dotychczasowy prezes - prof. Jacek Woźniakowski będzie pełnił funkcję prezesa honorowego. Nowym prezesem wybrano dotychczasowego sekretarza Fundacji Françoisa Rosseta. Funkcję sekretarza Fundacji będzie pełnić Ewa Zając.

Nagroda Kościelskich przyznawana jest od 1962 roku przez Fundację im. Kościelskich zarejestrowaną i działającą od 1959 roku w Genewie. Otrzymują ją pisarze, którzy nie ukończyli jeszcze 40 roku życia.

W grupie dotychczasowych laureatów (łącznie było ich 120) znaleźli się m.in.: Sławomir Mrożek, Zbigniew Herbert, Adam Zagajewski, Jarosław Marek Rymkiewicza, Stefan Chwin, Jerzy Pilch, Paweł Huelle, Andrzej Stasiuk, Olga Tokarczuk, Tomasz Różycki, Jacek Dehnel, Jolanta Stefko i Mikołaj Łoziński. Do 1989 roku wręczenie nagród odbywało się w Genewie lub w Ambasadzie Konfederacji Szwajcarskiej w Warszawie. Obecnie przyznawana jest na zmianę w Krakowie, Warszawie (Ambasada Szwajcarii) i Miłosławiu w Wielkopolsce - rodzinnym majątku Kościelskich.

zrodlo: wyborcza.pl

Antybohater na tropie, czyli kryminalne powiesci Swietlickiego

Dwie kryminalne powiesci Swietlickiego zdecydowanie rozsadzaja kanony gatunku, a ich bohater, zwany mistrzem jest w gruncie rzeczy antybohaterem.
Dla porzadku, krotkie wyjasnienie. Antybohater to nie bohater o cechach negatywnych, czarny charakter, jak czesto jest to potocznie odbierane,
a wiec nie Travolta w Pulp Fiction, nie Joker w Mrocznym rycerzu i nie Raskolnikow w Zbrodni i karze. Antybohater to postac niemajaca cech heroicznych,
nie dynamizujaca akcji filmu czy powiesci lecz charakteryzujaca sie przede wszystkim biernoscia, a mimo to umieszczona przez autora w centrum swiata przedstawionego.
Wyznacznikiem nie jest tu wiec etyczna ocena postepowania postaci, ale to czy bohater w ogole w jakikolwiek sposob postepuje i swiadomie wplywa na rozwoj wydzarzen.

(Anty) bohater powiesci Swietlickiego nie posiada telefonu, dowodu osobistego, konta w banku i jest alkoholikiem. Zdarza mu sie nie pamietac wydarzen poprzedniego dnia, czasem nawet kilku, zapomina twarze, przeprowadzone rozmowy, nie czyta gazet i nie oglada telewizji. Nie jest przystojny, silny albo chociaz grozny czy w jakikolwiek sposob charyzmatyczny, wszyscy powtarzaja mu, ze utyl, spuchl i posiwial& Czy ktos taki moze sprawnie spelniac funkcje detektywa?
A jednak, jakims cudem, mistrz wplatany w akcje powiesci (a jedynym jego zajeciem jest picie w knajpie na rachunek wlasciciela, z ktorym przyjazni sie od lat) niczym ziarenko piasku w trybach precyzyjnego mechanizmu, mimo woli niszczy uklad skonstruowany przez autora zbrodni. Nie bede pisal wiecej na temat intrygi, ten element powiesci kryminalnej jest tu zachowany, jest wiec intryga, zbrodnia, podejrzani i rozwiazanie.
Calosc nie toczy sie jednak wg hiczkokowskiej formuly: na poczatku trzesienie ziemi a potem napiecie stale rosnie. Zbrodnia w swiecie Swietlickiego jest niemalze elementem rownorzednym wobec picia wodki, pojawienia sie nowej barmanki w ulubionej knajpie mistrza, czy dyskusji o sensownosci postawienia na krakowskim Malym Rynku rzezby Igora Mitoraja.
Pod tym wzgledem ksiazki Marcina Swietlickiego mozna by okreslic jako bliskie idei kryminalnej anty-powiesci.
Trzeba jednak przyznac, ze mimo niespiesznego czasem rozwoju akcji, powiesci czyta sie swietnie. To co ujmuje Swietlicki poprzez zwolnienie akcji, dodaje poprzez atrakcyjny jezyk (to wszak wytrawny alternatywny poeta), jezyk ktory moze draznic i wydac sie pretensjonalny czy zmanierowany, a jednak moze wlasnie przez to podraznienie sklania do dalszego czytania. Sa tez, a moze przede wszystkim swietne obserwacje satyryczno obyczajowe. Dostaje sie oczywiscie politykom, Igorowi Mitorajowi, Kazikowi Staszewskiemu, dziennikarzom, telewizji i w ogole tzw. wspolczesnemu stylowi zycia. I tutaj uzyl Swietlicki jeszcze jednego chwytu literackiego, sklasyfikowanego kiedys przez rosyjskich formalistow jako ostranienie czyli wyobcowanie. Jak to sie robi? Ano bierze sie postac nie pasujaca do danego srodowiska, dziecko, obcokrajowca, kosmite, a tu: mistrza i umieszcza sie w obcym swiecie, w tym przypadku wsrod tzw. normalnych, przecietnych ludzi. I nagle oczami tego wyobcowanego bohatera, z ktorym utozsamia sie czytelnik, dostrzega sie absurd i smiesznosc tego pozornie normalnego i sensownie skonstruowanego swiata.
Swietlicki jest w tym dobry.

Polecam obie ksiazki, sa dostepne w bibliotece na rogu Leithwalka McDonald Street.

Marcin Swietlicki: Dwanascie, EMG, Krakow 2006
Marcin Swietlicki: Trzynascie, EMG, Krakow 2007