Ku czci zmarłych.

Dziewięciu na dziesięciu Polaków w dniu 1 listopada odwiedza groby bliskich – taką informację usłyszałem w polskim radio. Wydaje mi się ona przesadzona, ale faktem jest niezaprzeczalnym, że to dzień szczególny, w którym zdecydowana większość Polaków bywa na cmentarzach. Dla sporej ich części to jedyna okazja do takich odwiedzin. Często zdarza się tak, że tylko po tym Święcie, niektóre groby zdają się być wysprzątane a płonąca świeczka czy bukiet kwiatów świadczy o odwiedzinach rodziny. Takie przypadki są jednak sporadyczne.

Kult zmarłych, pamięć o nich jest w Polsce bardzo mocny. Dbamy o miejsca spoczynku bliskich, nie obcy jest nam los starych, zabytkowych metropolii cmentarnych, nawet tych za polską granicą, we Lwowie czy Wilnie. Bulwersują nas bardzo chuligańskie wybryki bezczeszczenia pomników nagrobnych, obojętnie czy jest to cmentarz żołnierzy radzieckich, żydowski czy katolicki. Uważamy cmentarz za ziemię świętą, której należy się szczególny szacunek.

Będąc przesiąknięty tymi wartościami, wrażenie zrobiły na mnie szkockie cmentarze w centrum miasta. Stare, piękne płyty nagrobne stoją dumnie w rzędach a równo przycięta trawa podkreśla tylko ich majestat. Szkoci zyskali mój szacunek – są w porządku skoro tak dbają o swoich przodków.

Jakże wielkie było moje rozczarowanie i niedowierzanie, kiedy zza szyb autobusu jadącego Dalry Rd. ujrzałem widok zdemolowanego cmentarza. Nekropolia będąca w niedalekiej odległości od centrum diametralnie przeczy wysuniętym wcześniej wnioskom o gospodarzach tego miejsca. Pomyślałem sobie od razu, że to pewnie wandalski wybryk. Niestety, z bliska widać, iż poprzewracane pomniki „wrosły” już w ziemię, obficie pokrył je mech, czyli że leżą tak już całe lata. Obraz jest wstrząsający. Nie do pomyślenia na polskiej ziemi.

1.	2.	3.	4.	5.

Nie sposób uwierzyć, iż cmentarze (przy Slateford Rd jest kolejny) w bezpośredniej bliskości St Michaels Parish Church‎ przedstawiają sobą taką ruinę. A przecież szacunek do zmarłych również jest tutaj świętowany. Święto nazywa się Remeberance Day i przypada na 11 listopada. To Dzień Pamięci ofiar I i II Wojny Światowej a upamiętniany jest noszeniem małych, plastikowych czerwonych maczków przy ubraniu, paradami orkiestr i okolicznościowymi spotkaniami kombatantów.

Pomyślałem sobie, że przy okazji tego Święta może znalazła by się okazja do przypomnienia Szkotom o zaniedbaniach, których jesteśmy świadkami. Zawstydźmy ich wskazując, iż to jaki mają szacunek dla zmarłych świadczy o ich szacunku do żyjących.


tekst i foto: matguru

odwiedź bloga matguru tutaj.

 

Szkocja Kultura Edynburg Polska Szkocja Kultura Edynburg Polska Szkocja Kultura Edynburg Polska