Zacznijmy jednak od początku. W połowie XV-ego wieku we wsi Roslin (MAPA) rozpoczęto budowę kolegiaty św Mateusza z fundacji rycerza zakonu templariuszy, Sir Williama St Clair. Kaplica jaką możemy oglądać teraz jest zaledwie prezbiterium pierwotnej wizji świątyni. Projekt przewidywał budowle na planie krzyża z wieżą w jego centrum. Do momentu śmierci fundatora, 40 lat po wmurowaniu kamienia węgielnego pod kaplicę, ukończono zaledwie jej fragment, który podziwiamy do dziś. Sir William został pochowany w chórze a budowa została wstrzymana. Ostatecznie niedoszła kolegiata stała się kaplicą. Przez większość XVI kaplica służyła katolickiej rodzinie St Clair jako miejsce kultu. Działo się to mimo reformacji w kościele szkockim w roku 1560, napięć i walk na tle religijnym. W ich wyniku 1590 w kaplicy zniszczono ołtarze. Kaplica przestała być używana i popadła w zapomnienie. W 1650, podczas ataku żołnierzy Cromwell'a na pobliski zamek, spełniała funkcję stajni,, nie uległa jednak dalszej degradacji. Aż do 1688r kiedy to “papistyczna” kaplica została zdewastowana przez miejscowych mieszkańców.

Świątynia, mimo swoich niewielkich rozmiarów jest na tyle wyjątkowa i fascynująca, że gościły w niej tak ważne osobistości jak Mary Królowa Szkotów, królowa wiktoria czy królowa Elizabeth II.

Pierwszy rzut oka na wygląd budynek jest dość zaskakujący. Gotycka kaplica otoczona jest od zewnątrz stalowym rusztowaniem podtrzymującym zewnętrzny dach. Jest to efekt błędu konserwatorskiego z lat pięćdziesiątych XX w. Niewłaściwe uszczelnienie dachu spowodowało wtedy zawilgocenie i zagrzybienie ścian. Dodatkowy dach ma pomóc w suszeniu budynku. Dzięki rusztowaniu można przespacerować się na poziomie gzymsów, rzygaczy i sterczyn. Doświadczanie gotyckiej architektury z poziomu dachu, z bardzo niewielkiej odległości jest przeżyciem wyjątkowym i pozwala na zupełnie nowy odbiór.